โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) กับการฟื้นฟูด้วยกายภาพบำบัด

โรคหลอดเลือดสมองคืออะไร

โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เกิดขึ้นเมื่อสมองไม่ได้รับเลือด และออกซิเจนอย่างเพียงพอ เนื่องจากหลอดเลือดตีบ อุดตัน หรือแตก ทำให้สมองเสียหายอย่างเฉียบพลัน หากรักษาไม่ทันเวลา ผู้ป่วยอาจสูญเสียการเคลื่อนไหว พูดไม่ชัด หรือพิการถาวรได้

อาการสำคัญที่ควรสังเกต
• ใบหน้าเบี้ยว มุมปากตก
• แขนขาอ่อนแรง ยกไม่ขึ้น
• พูดไม่ชัด หรือนึกคำพูดไม่ออก
• มองเห็นผิดปกติ ตาพร่ามัว
• ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน

FAST คือกุญแจสำคัญ
• F (Face) – หน้าตก
• A (Arm) – แขนยกไม่ขึ้น
• S (Speech) – พูดไม่ชัด
• T (Time) – ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

ผลกระทบหลังเกิดโรค

ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ส่วนใหญ่จะมีอาการต่อเนื่อง เช่น
• แขนขาอ่อนแรง เดินไม่ได้
• กล้ามเนื้อตึงเกร็ง
• พูดไม่ชัด กลืนลำบาก
• สูญเสียการทรงตัว หกล้มง่าย
• ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันได้

การรักษาโรคหลอดเลือดสมอง

1. การรักษาในภาวะฉุกเฉิน
   • Stroke ชนิดหลอดเลือดตีบ/อุดตัน – ใช้ยาละลายลิ่มเลือดหรือหัตถการดึงลิ่มเลือดออก
   • Stroke ชนิดหลอดเลือดแตก – ควบคุมความดัน อาจต้องผ่าตัดระบายเลือด
2. การฟื้นฟูหลังอาการคงที่ – กายภาพบำบัด

การกายภาพบำบัดเป็นหัวใจสำคัญ เพราะแม้สมองบางส่วนเสียหาย แต่สมองสามารถ “เรียนรู้ใหม่” ได้ หากมีการกระตุ้น และฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง

บทบาทของกายภาพบำบัดในการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการและวางแผนฟื้นฟูเฉพาะบุคคล เช่น
• การฝึกเคลื่อนไหว (Movement Training) ฝึกให้ผู้ป่วยขยับแขน ขา ลุกนั่ง ยืน เดินใหม่ เพื่อให้ร่างกายกลับมาใช้งานได้ใกล้เคียงปกติ
• การฝึกการทรงตัว และการเดิน ใช้เทคนิคและอุปกรณ์ช่วยเดิน เพื่อให้ผู้ป่วยเคลื่อนไหวอย่างปลอดภัย
• การยืดเหยียด และลดการเกร็งของกล้ามเนื้อ ป้องกันข้อติด กล้ามเนื้อลีบ และช่วยให้การเคลื่อนไหวดีขึ้น
• การฝึกกิจวัตรประจำวัน (ADL Training) เช่น การกินข้าว แต่งตัว เขียนหนังสือ เพื่อให้ผู้ป่วยช่วยเหลือตนเองได้

เครื่องมือกายภาพบำบัดที่ช่วยฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

นอกจากการออกกำลังกาย และการฝึกทักษะต่างๆ แล้ว คลินิกกายภาพบำบัดยังมีเครื่องมือที่ช่วยกระตุ้นการฟื้นฟูได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น
• เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า (Electrical Stimulation/TENS, NMES) กระตุ้นกล้ามเนื้อที่อ่อนแรงให้หดตัว เพิ่มการทำงานของเส้นประสาท-กล้ามเนื้อ
• เครื่องแม่เหล็กไฟฟ้า (PMS – Peripheral Magnetic Stimulation) กระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อในระดับลึก ช่วยให้การเคลื่อนไหวตอบสนองได้ดีขึ้น
• เลเซอร์ความเข้มข้นต่ำ (Low Level Laser Therapy) ลดอาการปวด และการอักเสบของกล้ามเนื้อที่ตึงเกร็งจากการไม่ขยับนานๆ
• อัลตราซาวด์บำบัด (Therapeutic Ultrasound) ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดและลดความตึงตัวของกล้ามเนื้อ
• คลื่นกระแทก (Shockwave Therapy) ใช้คลื่นกระแทกเพื่อคลายพังผืด ลดอาการเจ็บกล้ามเนื้อที่เกิดจากการใช้งานผิดปกติ

เครื่องมือเหล่านี้ เมื่อใช้ร่วมกับการฟื้นฟูแบบฝึกหัด จะช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้รวดเร็ว และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ทำไมถึงต้องรีบทำกายภาพบำบัด เมื่อเป็นโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
• ช่วยให้ร่างกายฟื้นฟูเร็วขึ้น
• ลดโอกาสพิการถาวร
• ลดความเสี่ยงข้อติด กล้ามเนื้อลีบ
• เพิ่มโอกาสกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ใกล้เคียงปกติ

สรุปได้ว่า โรคหลอดเลือดสมองเป็นโรคร้ายแรง แต่หากรักษาได้ทันเวลา และได้รับการฟื้นฟูด้วยกายภาพบำบัด ร่วมกับการใช้เครื่องมือที่เหมาะสม ผู้ป่วยมีโอกาสกลับมาเดิน พูด และใช้ชีวิตประจำวันได้อีกครั้ง

ทำไมต้องเลือก บีพี คลินิกกายภาพบำบัด
• เปิดบริการมาเกือบ 10 ปี
• มี 4 สาขา : หน้าเมือง (ฉะเชิงเทรา), บางปะกง, อมตะนคร และศรีราชา
• ดูแลผู้ป่วยแล้วกว่าหลายหมื่นเคส
• ใช้เครื่องมือกายภาพครบทุกประเภท ไม่มีบวกเพิ่ม

บีพี คลินิกกายภาพบำบัด พร้อมดูแลคุณ

หากคุณมีอาการปวดคอ บ่า ไหล่ หรือสงสัยหมอนรองกระดูกทับเส้น อย่าปล่อยไว้จนเรื้อรัง ทีมแพทย์และนักกายภาพของเราพร้อมช่วยดูแล